De Vereniging voor Filosofie en Geneeskunde stelt zich ten doel actuele discussies in de geneeskunde te ondersteunen vanuit de filosofie. Door reflectie op antropologische, kentheoretische en ethische vooronderstellingen verheldert zij de structuur van het debat en bevordert zij beargumenteerde meningsvorming. Zij richt zich daarbij op de brede doelgroep van professionele zorgverleners, patiëntorganisaties en overige geïnteresseerden.

Dankzij culturele en technologische ontwikkelingen dringt de geneeskunde dieper dan ooit binnen het leven van mensen. Niet alleen bij geboorte, ziekte en dood, maar op steeds meer momenten daartussen komen patiënt en professionele zorgverlener elkaar tegen. Kennis, kunde, technologie, macht en moraal komen daarbij samen in een existentiële context waarbij de verwachtingen ten aanzien van de geneeskunde snel toenemen. De zorgprofessional dient adequaat in te spelen op deze verwachtingen. Dat is geen eenvoudige opgave, want niet alleen de medische wetenschap en technologie ontwikkelen zich razendsnel, ook de normen en waarden in de samenleving zijn voortdurend in beweging. De VFG maakt de gevolgen van deze veranderingen bespreekbaar vanuit voornamelijk drie filosofische disciplines:

De wijsgerige antropologie. Deze discipline richt zich op de vraag wat de mens ten diepste is. De wijsgerige antropologie vormt het fundament van de geneeskunde: geneeskunde betreft de hele patiënt, niet alleen het repareren van organen. Bestaat er een menselijke maat die we in geneeskundig handelen uit het oog kunnen verliezen? Of is de menselijke natuur juist dat we grenzen verleggen? Horen ziekte, lijden en dood bij de menselijke existentie? Waar ligt de grens tussen beter maken en verbeteren? Voert de geneeskunde ons over de drempel van een post-humaan tijdperk?

De kentheorie. Deze discipline onderzoekt hoe we tot kennis komen en in welke mate kennis correspondeert met de werkelijkheid. Zij slaat de brug tussen de zieke mens en onze kennis van de zieke mens. Hoe bepaalt bijvoorbeeld een hersenscan onze kennis van het menselijk brein? Hoe verhoudt een scan zich met het functioneren van de hele persoon? Wat is de status van een medische diagnose? Hoe verandert deze nu ziekten steeds eerder gediagnosticeerd en zelfs voorspeld worden? Reduceert dergelijke nieuwe kennis de zieke mens tot organen en celmutaties? Hoe ontsluit en verhult kennis de werkelijkheid van ziek-zijn?

De ethiek. Deze discipline onderzoekt de achterliggende waarden en normen van ons handelen. In de geneeskunde komt de ethiek op alle gebieden tot uiting. In klinische dilemma's, in de cultuur van een afdeling, in de verdeling van beschikbare middelen, in de keuzes tussen preventie, curatie of palliatie. Zelfs in de doelen van de geneeskunde staat de ethiek centraal. Op basis waarvan geven we prioriteiten in de zorg? Mag of moet alles wat dankzij de medische techniek mogelijk is geworden? Hoe beïnvloeden nieuwe technologieën bestaande waarden en normen?

Dit soort vragen zijn relevant omdat de geneeskunde gaat over situaties en ontwikkelingen waarbij de mens en zijn menselijkheid in het geding is. De antwoorden zijn dan ook van invloed op de dagelijkse praktijk van de zorgprofessional. Daarom is een voortdurende reflectie op, en discussie over, de mogelijkheden en verantwoordelijkheden van de geneeskunde nodig. De VFG is dan ook van mening dat bekendheid met, en deelname aan, filosofische discussies integraal deel uitmaakt van goed hulpverlenerschap. De VFG ondersteunt filosofische reflectie, prikkelt de kritische zin, en initieert discussie onder de leden van haar doelgroep. Zij doet dit middels het organiseren van een jaarlijks congres en het informeren van haar leden via een elektronische nieuwsbrief. Lidmaatschap staat open voor eenieder die is geïnteresseerd in de filosofie van de geneeskunde en een bijdrage wil leveren aan haar verdere ontwikkeling.